Polacy pozbawieni swojego państwa w długim XIX wieku, w kolejnym zaś doświadczeni przez dwa totalitaryzmy, bez wątpienia zapracowalina miano doskonałych spiskowców. W dziejach Poznania również było wiele gorących głów, obdarzonych charyzmą liderów i zdolnych podziemnych działaczy zahartowanych w konspiracyjnym rzemiośle Jan Nepomucen Umiński, Karol Libelt, Jan Kanty Działyński, Wincenty Wierzejewski, Franciszek Witaszek, Andrzej Rzewuski, Janusz Pałubickiczy Maciej Frankiewicz. Konspiracyjny tom Kroniki oddaje hołd tym wszystkim, którzy niezależnie od epoki i przeciwnika próbowali zrywać niewolnicze pęta.